علمی پژوهشی
چشم انداز بهای طلا و نفت در سال 2017
به جهت اهمیت بالای این دو کالای استراتژیک سعی می کنیم در این مطلب به بررسی روند جاری و نیز چشم انداز مورد انتظار نفت و طلا بپردازیم.

چشم انداز بهای طلا و نفت در سال 2017



امیررضا حسنی، مدیریت موسسه اقتصاد ایرانیان

نفت و طلا مهمترین کالاهایی هستند که در بازارهای مالی توسط معامله گران دست به دست می شوند. در این بین قیمت نفت تاثیر بسیار بالایی بر اقتصاد جهان دارد. چه بسیار کشور هایی که اقتصادشان بر پایه تولید و صادرات نفت می چرخد و در سوی دیگر کشورهای زیادی که مصرف کنندگان عمده انرژی هستند و برای ترسیم چشم انداز اقتصادی و تبیین سیاست های پولی و مالی لحظه ای چشم از بهای جهانی نفت بر نمی دارند. در همین حال بسیارند سرمایه گذارانی که در بازارهای مختلف به خرید و فروش قرار دادهای آتی این کالا ها دست می زنند. به جهت اهمیت بالای این دو کالای استراتژیک سعی می کنیم در این مطلب به بررسی روند جاری و نیز  چشم انداز مورد انتظار نفت و طلا بپردازیم.

 

دورنمای طلا در سال 2017:

طلا سال 2016 را در مسیری پر فراز و نشیب سپری کرد. در 6 ماهه نخست سال بازار این فلز به شدت داغ بود و تقریبا اغلب تحلیلگران انتظار داشتند این روند تا پایان سال حفظ شود و  قیمت طلا مسیر رو به بالا را به طور مداوم طی کند. اما درست زمانی که سرمایه گذاران در مورد ادامه صعود های طلا به شدت هیجان زده بودند و چشم به منافع بیشتر برای این فلز داشتند حرکت رو به بالای آن متوقف شد. تقریبا در میانه فصل تابستان بسیاری به این باور رسانده بودند که روند طلا در سال 2017 نیز صعودی خواهد بود.

 

کافی است به تیتر مقالات منتشر شده از سوی برخی موسسات خبره تحلیل و پیشبینی اقتصادی نگاهی گذرا کنیم تا متوجه احساس بازار در مورد طلا بشویم:

  • کردیت سوییس: در اوایل 2017 رقم 1500 دلار در اونس را برای طلا پیشبینی می کنیم (30 ژوئن)
  • موسسه RBC: برای سال های 2017 و 2018 طلا را بالاتر از 1500 دلار در اونس می بینیم (15 جولای)
  • موسسه فوربس:آیا طلا برای رقم1500 دلار در اونس آماده می شود؟ (21 جولای)
  • بر اساس گزارش بلومبرگ موسسه مک ایون قیمت طلا در پایان سال را 1900 دلار در اونس می بیند ( 20 سپتامبر )

 

اما شرایط برای طلا در ادامه چندان مساعد نبود. با بالا رفتن انتظار برای افزایش نرخ بهره آمریکا در بین فعالان بازار و نیز رشد ارزش شاخص دلار فشار ها بر روی طلا مضاعف شد تا این فلز هر چه به پایان سال نزدیک تر می شدیم روز های تلخ تری را سپری کند و سطوح حمایتی را یکی پس از دیگری از دست دهد.

اما روند طلا در ادامه و با ورود به سال  جدید میلادی چگونه رقم خواهد خورد؟

بهتر آن است که برای ترسیم چشم انداز طلا به همه فاکتور های موثر بر روی این فلز توجه کرد. تغییرات نموداری، احساس خریداران فیزیکی، تحولات ژئوپلیتیک و بسیاری عوامل دیگر.

 

در ادامه به چشم انداز چند موسسه سرمایه گذاری برای طلا در سال 2017 نگاه می کنیم:

اینوستینگ هیون:

در شرایط حاضر از نگاه ما در بحث نمودار، تحولات روندی نگران کننده ای وجود دارد. در نمودار زیر منطقه هایی که با دایره سبز مشخص شده است مناطق کمیابی هستند که دوره های ثبات قیمتی را نشان می دهد. طلا یک سرمایه پر نوسان است و وقتی که شاهد ثبات قیمتی در این فلز هستیم یعنی اتفاق مهمی را ملاحضه نکرده ایم. به عنوان مثال دسامبر 2015 منطقه شکل گیری ثبات قیمتی برای طلا بوده است. در شرایط حاضر شاهد یک اتفاق مشابه هستیم و سطوح حمایتی و مقاومتی به هم نزدیک شده اند. یعنی می توان به این نتیجه رسید که طلا از همین مناطق روند آتی خود را انتخاب می کند صعود یا نزول...



پس از آنکه فدرال رزور در نشست ماه جاری (دسامبر 2016) تصمیم به افزایش نرخ بهره گرفت نگاه ها به طلا تا حدودی عوض شده است. از متن بیانیه و سخنان اعضای این نهاد این طور بر می آید که جریان عادی سازی نرخ بهره در ادامه با سرعت و جدیت بیشتری از سوی این نهاد پیگیری شود به خصوص آن که با حضور ترامپ بر مسند کار از نگرانی های تورمی فدرال رزرو تا حدود زیادی کاسته خواهد شد. واکنش ابتدایی بازارها به نشست فدرال رزرو تسریع فروش طلا از سوی سرمایه گذاران بود. اینک تقریبا واضح است که طلا در کانال نزولی خود به سمت سطوح پایین تر در حرکت است که حتی می تواند پایین تر از 1000 دلار در اونس باشد.

 

سیتی گروپ:

از نگاه این نهاد سرمایه گذاری نیز طلا سال 2017 را با فشارهای نزولی مهمی ادامه خواهد داد. پیروزی جمهوری خواهان به رهبری ترامپ در آمریکا هم به بالاتر رفتن پیشبینی ارزش دلار منجر شده است و هم انتظارات را برای افزایش نرخ بهره بالاتر برده است و این برای طلا معنایی جز نزول ندارد.

اما این همه ماجرا نیست، تنش های ژئوپلیتیک که شامل نگرانی ها در باره ادامه حیات حوزه یورو می شود در سال 2017 و با انتخابات در فرانسه، هلند و آلمان وارد فاز تازه ای خواهد شد. به نظر می رسد روند ناموفق بازیابی اقتصادی در همین منطقه بانک مرکزی اروپا را ناگزیر به ادامه اجرای سیاست های انبساطی کند که حمایت هایی را برای طلا به دنبال خواهد داشت. بر همین اساس سیتی انتظار دارد طلا در سه ماهه دوم سال تا رقم 1135 دلار در اونس در نوسان باشد و در طول سال بتواند سطح 1100 دلار هر اونس را حفظ کند.

 

کردیت سوییس و دفاع از چشم انداز رو به بالای طلا:

تحلیلگران کردیت سوییس نیز پیشبینی سابق خود درباره  قیمت طلا در سال 2017 را کاهش داده اند و اینک پیشبینی می کنند بهای طلا در این سال به 1338 دلار برسد در حالی که پیشبینی قبلی بر روی 1438 دلار قرار داشت.

از 8 نوامبر تا کنون میزان خرید و فروش طلا در بازارهای ETFچیزی نزدیک به 7 درصد کاهش داشته است.

 

تحلیل طلا در سال 2017:

همان طور که ملاحظه می کنید دیدگاه ها در مورد طلا بسیار متفاوت است و شرایط مبهم سیاسی و اقتصادی باعث شکل گیری محدوده وسیع قیمتی در پیشبینی نهاد های مختلف شده است.

اما از نگاه ما اوضاع برای طلا چندان هم بد نخواهد بود. از نگاه ما تحولات ژئوپلیتیک و کندی رشد اقتصادی در جهان فدرال رزرو را برای تصمیم گیری جهت افزایش سه مرتبه ای نرخ بهره مردد خواهد کرد. از نگاه ما این نهاد  در سال 2017 حداکثر برای دو مرتبه دست به افزایش نرخ بهره خواهد زد. در سوی دیگر تحولات ژئوپلیتیک در اروپا، تنش های جاری در منطقه خاور میانه می تواند حمایت هایی به طلا ببخشد. در این میان پتانسیل تنش آفرینی ترامپ را فراموش نکنید.

در انتها باید بگوییم از نگاه ما طلادر ابتدای سال و در طول سه ماهه نخست با فشار های نزولی روبرو خواهد بود و با گذر زمان خواهدتوانست از زیر این فشار ها خارج شده و به خصوص در سه ماهه سوم بتواند به جایگاه مناسب تری برای خود دست پیدا کند. از این رو و مطابق با ارزیاب ما طلا با قابلیت افت تا 1060 دلار و سپس بازگشت به سطوح 1250 تا 1280 دلار، سال 2017 را سپری خواهد کرد.

 

طلای سیاه، نفت:

دقیقا از دو سال پیش بود که بهای نفت روند نزولی سریع خود را آغاز کرد و در نهایت در سقوطی که نمونه اش در تاریخ دیده نشده بود چیزی در حدود  75 درصد از ارزش خود را از دست داد اما سال 2016 را در مسیری به پایان رساند که امید های بالایی برای ادامه رشد قیمت این کالا در ادامه زنده شده است. در شرایطی که در اواخر 2015 و اوایل 2016 پایین ترین بهای نفت در 13 سال گذشته را مشاهده کردیم با حرکت به سمت نیمه سال 2016 نفت تغییر جهت داد و در مسیر روبه بالا قرار گرفت. زمزمه تمایل کشور های تولید کننده برای دستیابی به توافق کاهش تولیدات باعث شد تا خوشبینی ها به کاهش عرضه نفت مسیر را برای رشد بهای نفت هموار کند. در نهایت و با فرا رسیدن ماه نوامبر و توافق کشورهای اوپک و سپس غیر اوپک برای کاهش تولیدات ارزش نفت منافع مناسبی را تجربه کرد تا سال 2016 را با رقمی بیش از 50 دلار در هر بشکه به پایان برساند.

با این حال این پایان کار برای نفت نیست. نگرانی ها از کندی رشد اقتصادی در کشور های نوظهور که ممکن است بازار تقاضا برای نفت را تحت تاثیر قرار دهد از یک سو و نیز احتمال بازگشت تولید کنندگان نفت شیل در آمریکا به چرخه تولید با توجه به بالا رفتن بهای نفت از سوی دیگر می توانند به مهمی در مقابل روند صعودی بهای نفت بدل گردند.

 

حال که بهای نفت به ثبات نسبی رسیده است سوال این است که چشم انداز قیمت در سال 2017 به چه شکل خواهد بود؟

خالی از لطف نیست که نظر برخی از موسسات مهم پیشبینی اقتصادی در سال 2014 یعنی دقیقا دوره ای که نفت پیش از شروع افت هایش در اوج قرار داشت را بررسی کنیم

 

  • بیزینس اینسایدر مقاله ای منتشر کرد که روند نفت را صعودی می دانست
  • مارکت واچ در گزارشی که در سال 2014 منتشر شد پیشبینی رشد بیشتری برای بهای نفت داشت
  • فوربس اعلام کرد شاهد افت بهای نفت خواهیم بود
  • گزارش دیگری از فوربس منتشر شد که در آن اعلام شد بهای نفت به سقف قیمتی رسیده است
  • سی ان بی سی چشم انداز افت بهای نفت را ترسیم کرد
  • رویترز بهای نفت را نزولی پیشبینی کرد

 

می بینید که در هر زمان پیشبینی های متفاوتی حتی از سوی موسسات معتبر ارائه می گردد که هر کدام بر منطقی قابل تامل و قابل دفاع استوار است و از این جهت مسیر برای سرمایه گذارانی که چشم انداز خود را بر مبنای این پیشبینی ها تبیین می کنند چندان هموار نیست.

ما سعی می کنیم در ارائه چشم انداز، به مولفه های مختلف بازار توجه داشته باشیم با این همه هیچ چشم اندازی نمی تواند به طور 100 درصد به واقعیت بدل گردد.

 پیشبینی بهای نفت از پیچیدگی های خاصی بر خوردار است. نوسانات بالای نفت و نیز تاثیر پذیری از عوامل زیاد کار را برای درک روند آتی آن دشوار کرده است. از این رو سعی می کنیم ابتدا به بررسی الگوهای نمودار نفت بپردازیم.

سه الگو در نمودار نفت قابل مشاهده است:

  1. منطقه اول: کانالی که بهای نفت در طول سال های1985 تا 2004 بیشتر در آن معامله شده است. پس ازسال 2004 بهای نفت تنها یک بار به این منطقه وارد شده است. اواخر سال آتی و اوایل سال جاری.
  2. منطقه دوم: نمودار به خوبی نشان می دهد منطقه دو شاخصه ای گذراست جرا که قیمت نفت تنها برای دوره کوتاهی از رشد یا سقوط به آن وارد شده است. بهای نفت هیچ گاه در این منطقه ثبات نیافته است.
  3. منطقه سوم: بین سال های 2005 تا 2014 قیمت نفت بیشترین زمان را در این منطقه سپری کرده است.

 

ما نتظار داریمدر سال 2017 بهای نفت نه به منطقه یک نزول کند و نهبا حرکت انفجاری وارد منطقه سه شود. چندان دشوار نیست که بگوییم بهای نفت سال 2017 را در محدوده دو سپری خواهد کرد.



سطوح 35 تا 40 دلار در این چشم انداز نقش حمایتی قدرتمندی را بازی خواهند کرد. نفت می تواند مسیر رو به بالای خود را ادامه دهد اما در این راه با سطح مقاومتی مهم 75 دلار روبروست که گذر از آن چندان ساده نیست و دقیقا همان جایی است که شکاف سال 2014 به سمت پایین از آنجا آغاز شد.

اما در بعد فاندامنتال روز های سرنوشت سازی در انتظار نفت خواهد بود. آژانس بین المللی انرژی نیز هفته های پیش رو را از آن جهت پر اهمیت می داند که باید روند اجرای تعهدات الزام آور در توافق اخیر آزموده شود . این که کشور های عضو و غیر عضو اوپک تا چه میزان برای اجرای توافق کاهش تولید ثابت قدم هستند موضوع حساسی است که می تواند روند حرکت بهای نفت در ادامه سال را مشخص کند. بر اساس توافق حاصل شده بین کشور های عضو و غیر عضو اوپک کاهش 1.9 میلیون بشکه نفت در روز از یکم ژانویه اجرایی خواهد شد.

بنا بر دلایل قراردادی و لجستیکی نمی توان  انتظار داشت که کاهش تولیدات نفتی به طور تمام و کمال و از روز نخست اجرایی شود.

آژانس بین المللی انرژی می گوید " این توافق برای 6 ماه است و ما پیش از آنکه چشم انداز خود را به روز کنیم باید زمان بدهیم تا روند اجرایی شدن آن به کمال برسد. موفقیت در اجرا به این معناست که پس از دو سال سخت، بهای نفت و در آمد حاصل از آن برای تولید کنندگان تقویت خواهد شد. اما شکست اجرای این طرح نیز نتیجه دردناکی به دنبال دارد، رشد ذخائر نفتی و احتمال کاهش دوباره بهای نفت برای چهارمین سال متوالی".

با این همه می دانیم که اوضاع مالی برای بسیاری از کشور های تولید کننده نفت مناسب نیست و فضا برای قدرت نمایی و ماجراجویی های منطقه ای محدود شده است کشور های بزرگ تولید کننده که بین آن ها اختلافات سیاسی و اقتصادی ریشه داری نیز وجود دارد می دانند که حتی اگر با شرایط فعلی تولید وارد سال 2017 شویم هنوز مازاد عرضه به نسبت تقاضا وجود خواهد داشت.

بنا بر آمار آژانس بین المللی انرژی در ماه نوامبر که توافق برای کاهش تولیدات به دست آمده بود میزان تولیدات نفت خام اوپک به روزانه 34.2 میلیون بشکه رسیده بود که بالاترین رکورد به حساب می آمد و به نسبت ماه اکتبر 300 هزار بشکه بیشتر بود. این نهاد با اصلاح میزان تقاضای چین و روسیه پیشبینی خود از بازار تقاضا در سال 2017 را به روز کرد و میزان تقاضای نفت برای 2017 را 110 هزار بشکه در روز افزایش داد.

موسسه گلد من سچ نیز در این هفته چشم انداز بهای نفت در سال 2017 را بالاتر برد. بر این اساس این نهاد انتظار دارد در نیمه دوم سال 2017 بهای نفت خام وست تگزاست اینتر مدیییت از 55 دلار در پیشبینی قبلی به 57.5 دلار در بشکه برسد. گلد من سچ چشم انداز بهای نفت در نیمه نخست سال را از 55 دلار تغییر نداد.

 

نفت در سال 2017:

از نگاه ما نفت خام در ابتدای سال 2017 و  با اجرایی شدن توافقات روند رو به بالای خود را با شیب کم ادامه خواهد داد و بهای نفت خام برنت تا اواخر سه ماهه نخست به 60 دلار در هر اونس خواهد رسید. اما مصائب نفت در محدوده 60 تا 70 دلار آغاز شده و با توجه به احتمال بازگشت شرکت های تولید کننده نفت شیل در آمریکا به بازار و افزایش عرضه شاهد واکنش منفی بازار به این تحول خواهیم بود. از همین رو ما انتظار نداریم به این زودی ها ارقامی مثل80 دلار در بشکه را برای نفت خام مشاهده کنیم. با این همه چشم انداز ما برای رشد بهای نفت روشن است و انتظار داریم سال 2017 نفت را میانگین در محدوده 50 دلار در هر بشکه ببینیم.


لطفا پیشنهادات و انتقادات خود را به آدرس 
manager@iutha.com ایمیل نمایید.